Ngành điều và nghịch lý nhập khẩu nguyên liệu để chế biến

Việt Nam cần tập trung xây dựng các vùng chuyên canh trồng điều để giữ vững vị trí nước xuất khẩu số 1 phân khúc địa cầu…

Ngành điều và nghịch lý nhập khẩu nguyên liệu để chế biến

Hàng năm Việt Nam phải nhập khẩu trên 1 triệu trong tổng số 1,4 triệu tấn điều thô dùng để chế biến.

Là nước xuất khẩu nhân điều lớn nhất địa cầu, nhưng hàng năm Việt Nam phải nhập khẩu trên 1 triệu trong tổng số 1,4 triệu tấn điều thô dùng để chế biến. Vì thế khi phân khúc nguyên liệu xảy ra biến động các công ty phải gánh chịu các phát sinh như bị hủy hợp đồng, giao hàng không đúng hẹn, chất lượng nguyên liệu không chắc chắn, nhất là vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm

Năm 2016, Việt Nam xuất khẩu được 347.000 tấn điều nhân, 2,84 tỷ USD, tăng 5,6% về sản lượng và 18,4% về giá trị so có năm 2015. Trong năm này, sản lượng điều toàn cầu đạt dao động 3 triệu tấn, Việt Nam đã nhập khẩu dao động hơn 1,1 triệu tấn điều thô để chế biến xuất khẩu.

Ngành điều còn nhiều dư địa

8 tháng đầu năm 2017, khối lượng hạt điều xuất khẩu ước đạt 223 ngàn tấn và 2,2 tỷ USD, giảm 1,1% về lượng nhưng tăng 24,9% về giá trị so có cộng kỳ năm 2016. Giá hạt điều xuất khẩu bình quân 7 tháng đầu năm 2017 đạt 9.842,5 USD/tấn, tăng 27,2% so có cộng kỳ.

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), năm 2017 ngành điều phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 3 tỷ USD, tăng 160 triệu USD so có năm 2016. Tuy nhiên, do biến động thời tiết bất thường ước sản lượng điều chỉ đạt 300.000 tấn và sản lượng cho chế biến năm 2017 chuẩn bị là 250.000 tấn. Như vậy, để cung cấp mục tiêu xuất khẩu 3 tỷ USD trong năm 2017, nguyên liệu nhập khẩu sẽ tăng thêm 200.000 tấn so có năm 2016.

Theo ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Vinacas, giai đoạn này đa số các phân khúc nhập khẩu điều của Việt Nam đều có đề nghị khắt khe về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm. Bên cạnh việc đầu tư vào chất lượng điều nguyên liệu trong nước, nguồn nguyên liệu điều nhập khẩu cũng phải chú trọng chất lượng không kém.

Do vậy, song song có việc tăng sản lượng nhập khẩu phục vụ chế biến xuất khẩu, để phát triển ổn định và bền vững, ngành điều cần chú trọng khôi phục lại và tăng tổng diện tích trồng điều trong nước.

Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Tổng giám đốc Intimex Group, cho biết, công nghệ chế biến điều của Việt Nam đứng đầu địa cầu và thương hiệu điều cũng vượt qua các nước xuất khẩu điều có chất lượng sản phẩm rất tốt. Vì vậy, các công ty cần đẩy mạnh nhập khẩu nguyên liệu phục vụ chế biến xuất khẩu để tăng giá trị sản phẩm. Đây chính là lợi thế và xu hướng này vẫn đang tiếp tục, giá điều thô đang ở mức cao là thời cơ thuận lợi để nông dân phát triển tổng diện tích điều trở lại.

Xây dựng, phát triển vùng chuyên canh

Năm 1996, Việt Nam nhập khẩu điều thô từ châu Phi và đến năm 2016, Việt Nam vượt qua Ấn Độ trở thành nước xuất khẩu điều nhân lớn nhất địa cầu và giữ vững địa điểm này cho đến nay.

Hiện nay, thương hiệu điều nhân Việt Nam đã được người tiêu dùng của hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ tin dùng, nên đầu ra luôn ổn định. Tuy nhiên, trước nhu cầu tiêu thụ càng ngày càng lớn của phân khúc khiến các công ty tùy thuộc quá nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, trong khi nguyên liệu trong nước không tăng mà lại có xu hướng giảm. Trước thách thức này, độc đáo là để khai thác lợi thế của 1 ngành hàng thương hiệu quốc tế, các công ty buộc phải vượt qua để giữ vững địa điểm số 1 phân khúc địa cầu.

Để giải bài toán nguyên liệu, không chỉ công ty mà rất cần sự tiếp tay của Nhà nước. Tính đến cuối năm 2016, cả nước có 300.000 ha điều, tập trung chủ yếu ở Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu. Vấn đề đặt ra là ngành nông nghiệp cần quan tâm Bên cạnh đó để tổng diện tích cây điều phát triển ổn định, bởi so có các nông sản đầu ra khá bấp bênh thì giá hạt điều luôn ổn định cao.

Trước đấy, giá thu mua dao động 10 – 12 ngàn đồng/kg hạt điều thô, nhưng nay đã lên 35 – 40 ngàn đồng/kg, tăng gấp 3 lần so có trước. Ngành điều cần phát triển ở mức 1 triệu tấn nguyên liệu/năm, bởi thế mới chắc chắn sản xuất lâu dài và bền vững. Trước đấy, ngành điều chiếm tỷ trọng dao động 700.000 tấn sản phẩm/năm, nay chỉ còn dao động 300 ngàn tấn/năm.

Do vậy, cần tìm hiểu phát triển giống điều năng suất cao và thi công các vùng chuyên canh. Nếu Việt Nam cứ tiếp tục nhập khẩu nguyên liệu chế biến như giai đoạn này thì lợi nhuận thực thu từ xuất khẩu điều sẽ không cao, vì thực chất là chế biến gia công.

“Chính sách của Nhà nước là tập trung thi công các vùng chuyên canh thích hợp có cây điều để có sản phẩm ổn định và duy trì. Nếu cứ để người dân tự phát theo kiểu “nay trồng mai xuống giá lại chặt bỏ”, thì cuối cộng người chịu thiệt Thứ nhất là nông dân. Sản phẩm hàng hóa sẽ không có tính ổn định”, ông Nam khẳng định.

Bạn đang xem trên trang web khudothivanphucvn.com